Is het stroomnet vol in de Randstad?

Wie in de Randstad een laadpaal wil, een warmtepomp wil aansluiten of als ondernemer meer capaciteit nodig heeft, loopt steeds vaker tegen een vervelende mededeling aan: het stroomnet is vol. Dat klinkt dramatisch, maar wat betekent het precies, en geldt het voor de hele Randstad?

Wat is "het stroomnet is vol"?

Stroomnet vol betekent niet dat er geen stroom meer door de kabels gaat. Het betekent dat het transportnet op bepaalde momenten niet meer stroom kan verplaatsen dan er al doorheen gaat. Netbeheerders kunnen dan geen nieuwe aansluitingen aanbieden of bestaande aansluitingen verzwaren, want dat zou de kabels, transformatoren of stations overbelasten.

In de Randstad speelt dit probleem op twee niveaus tegelijk: op het hoogspanningsnet van TenneT (150 kV en hoger) en op het regionale middenspanningsnet van Stedin en Liander. Als beide lagen vol zitten, is er geen tussenoplossing meer. Dan wacht je tot er uitbreiding gereed is, of je zoekt alternatieven.

Per provincie: hoe vol is het Randstad-net?

Amsterdam: ook kleinverbruik op de wachtlijst

Amsterdam en grote delen van de omliggende regio kennen al jaren congestiegebieden. Liander heeft meerdere zones aangewezen. De aankondiging dat per 1 juli 2026 ook kleinverbruikaansluitingen op een wachtlijst komen, maakt de situatie scherper. Dat raakt bewoners die een zwaardere aansluiting willen, maar ook kleine bedrijven die uitbreiden of verhuizen.

Datacenters in de Haarlemmermeer zuigen enorme hoeveelheden vermogen op. Amsterdam heeft zelf geprobeerd nieuwe datacenters buiten de stadsgrenzen te weren, maar de vraag bestaat al en trekt aan het net. Tegelijk groeit de stad snel: nieuwbouwwijken als IJburg-2 en diverse herontwikkelingsprojecten staan in de rij voor een stroomaansluiting.

Bekijk de situatie per buurt via Noord-Holland of direct bij Amsterdam.

Utrecht: een hele provincie onder druk

Het geval Utrecht is opvallend. Niet alleen de stad zelf, maar een brede band door de provincie, van Breukelen in het noorden tot Vianen in het zuiden en Driebergen in het oosten, kampt met netcongestie. Stedin beheert het middenspanningsnet, maar de wortel van het probleem zit bij TenneT op het hoogspanningsnet.

Woningbouwplannen lopen vertraging op. Gemeenten als Nieuwegein, Houten en Woerden lopen aan tegen een net dat letterlijk vol is. Ondernemers die uitbreiden moeten soms drie tot vijf jaar wachten op een extra aansluiting. De provincie Utrecht werkt samen met Stedin en TenneT aan een versneld uitbreidingsplan, maar de doorlooptijden zijn onvermijdelijk lang.

Meer details bij Utrecht en de gemeente Utrecht.

Rotterdam en Zuid-Holland: twee soorten congestie door elkaar

Rotterdam heeft een haven die mondiaal een van de grootste is. Die industrie verbruikt enorme hoeveelheden stroom en trekt prioriteitsaansluitingen aan. Tegelijk groeit Rotterdam als stad. Nieuwe woningen, laadinfrastructuur en verduurzaming van de bestaande bouw vragen elk om netcapaciteit die er niet altijd is.

In het Westland, een tuinbouwgebied in het westen van Zuid-Holland, speelt een ander probleem. Glazen kassen met enorme zonnedaken leveren dagelijks veel terugstroom. Het Stedin-net is in die regio voor teruglevering al jarenlang overbelast. Tuinders die nog grotere zonne-installaties willen plaatsen, stoten op een teruglevergrens.

Het MRDH (Metropoolregio Rotterdam Den Haag) sloot in 2025 een akkoord met het Rijk en de ov-sector om netcongestie in de regio gezamenlijk aan te pakken, specifiek voor openbaar vervoer-infrastructuur. Een stap, maar verre van voldoende voor het totaalplaatje. Kijk voor jouw gemeente via Zuid-Holland of direct bij Rotterdam.

Wanneer lost dit zich op?

Netbeheerders investeren gemiddeld 8 miljard euro per jaar vanaf 2025 in het Nederlandse elektriciteitsnet. Maar een nieuw transformatorstation kost vijf tot zeven jaar van idee tot ingebruikname. Dat betekent dat de Randstad-congestie pas na 2030 structureel verbetert. Tot die tijd zijn er tijdelijke oplossingen:

• Congestiemanagement: je sluit een flexibel contract en krijgt een vergoeding als je in drukke periodes minder verbruikt
• Batterijopslag op locatie, zodat je buiten pieken laadt en tijdens pieken niet op het net trekt
• Collectieve aanpak via een energiehub op een bedrijventerrein
• Slimme laadinfrastructuur voor elektrisch rijden (laad 's nachts, niet op de zonnige middag)

Veelgestelde vragen

Kan ik in Amsterdam nog zonnepanelen laten aansluiten?

Kleine zonnepanelen-installaties voor huishoudens zijn vrijwel altijd nog mogelijk, want die vallen onder de bestaande aansluiting. Wil je een nieuwe of verzwaarde aansluiting, dan kom je na 1 juli 2026 op een wachtlijst. Teruglevering via een bestaande aansluiting kan ook worden beperkt als Liander congestiemanagement toepast op het voedingsgebied.

Geldt de wachtlijst voor alle adressen in Amsterdam?

Nee, de wachtlijst geldt alleen in congestiegebieden en dat verschilt per voedingsgebied. Sommige delen van Amsterdam vallen buiten de zwaarste congestiezone. Controleer je specifieke adres via netcongestie op adres of via de capaciteitskaart van Liander.

Heeft de Randstad-congestie ook gevolgen voor gewone thuisgebruikers?

Ja, indirect. Als jij stroom wil terug leveren met zonnepanelen, kan de netbeheerder dit beperken als het net te vol is (terugleverbeperking). En wil je een zwaardere aansluiting, dan kan dat per 1 juli 2026 op een wachtlijst komen. De gewone stroom-aan-stroom-aan situatie verandert niet, maar uitbreidingen en verduurzaming worden lastiger.

Wat doet de overheid om de Randstad-congestie op te lossen?

Rijk, provincies en gemeenten werken samen met TenneT, Liander en Stedin aan versnelde netuitbreiding. Er zijn ook wetswijzigingen doorgevoerd om vergunningprocedures voor nieuwe stations te verkorten. Maar zelfs met die versnelling duurt het voor de meeste gebieden tot 2028-2032 voor er merkbare verlichting is.

Is Rotterdam minder erg getroffen dan Amsterdam?

Rotterdam heeft een ander type congestie. De haven en industrie claimen grote aansluitingen, maar dat staat relatief los van woningen en kleine bedrijven. Voor reguliere nieuwe aansluitingen is de situatie in Rotterdam iets minder acuut dan in Amsterdam, maar ook Stedin heeft in grote delen van Zuid-Holland congestiegebieden aangewezen. De precieze status per locatie verschilt sterk.