Liander, Enexis of Stedin: wie beheert jouw net?

Je energierekening vermeldt netwerkkosten, maar weet je eigenlijk wie er dag en nacht zorgt dat stroom jouw woning of bedrijf bereikt? In Nederland zijn drie grote regionale netbeheerders actief: Liander, Enexis en Stedin. Ze beheren elk een eigen deel van het lage- en middenspanningsnet. Welke van de drie jouw netbeheerder is, hangt puur af van je adres. Je kunt er niet zelf voor kiezen.

Wat doet een regionale netbeheerder?

Een netbeheerder legt kabels en leidingen aan, onderhoudt het elektriciteits- en gasnet en zorgt dat stroom van het hoogspanningsnet van TenneT naar jouw stopcontact komt. Ze zijn wettelijk verplicht om iedereen in hun gebied aan te sluiten, ongeacht hoe druk het net is of hoe complex de aansluiting is. De energieleverancier die je kiest (Vattenfall, Eneco, Essent, enz.) is een andere partij: die koopt energie in en stuurt je de verbruiksrekening. De netbeheerder stuurt de rekening voor het netwerk.

Naast elektriciteit beheert een groot deel van de netbeheerders ook het gasnet, al wordt dat net bij steeds minder adressen actief onderhouden nu de energietransitie vordert. Op de netbeheerder-overzichtspagina vind je meer achtergrondinformatie.

Welke netbeheerder beheert welke provincie?

De drie grote netbeheerders verdelen Nederland ruwweg geografisch. Onderstaande tabel geeft het hoofdoverzicht per provincie. Let op: binnen een provincie kan het voorkomen dat een gemeentegrens samenvalt met de grens tussen twee netbeheerders, maar dit is zeldzaam.

Naast deze drie zijn er kleinere netbeheerders actief: Coteq (in een deel van Overijssel), RENDO (in een deel van Drenthe en Overijssel) en Westland Infra (in het Westland). Voor de meeste Nederlanders geldt echter: Liander, Enexis of Stedin.

Liander van dichtbij

Liander is de netbeheerdivisie van Alliander NV, een niet-beursgenoteerde onderneming waarvan provincies en gemeenten de aandelen bezitten. Het is de grootste netbeheerder van Nederland, gemeten naar het aantal aansluitingen. Liander is actief in Noord-Holland (inclusief Amsterdam), Flevoland, Gelderland (van Arnhem tot de Achterhoek) en het grootste deel van Friesland.

Amsterdam staat qua netcongestie bovenaan de landelijke ranglijsten. In grote delen van de stad zijn middenspanningsstations al jaren overbelast. Bedrijven die een zwaardere aansluiting willen in Amsterdam-Centrum of het Westelijke Havengebied, wachten soms jaren. De congestie beperkt zich niet tot de stad: ook in de Metropoolregio en de Flevopolders lopen wachtrijen op door de groei van datacenters en zonneparken.

Volgens het investeringsplan 2026 investeert Liander in 2026-2028 in totaal 6,7 miljard euro in uitbreiding en onderhoud van het elektriciteits- en gasnet, gemiddeld ruim 2 miljard euro per jaar, in Noord-Holland, Zuid-Holland (een klein deel), Gelderland, Flevoland en Friesland.

Enexis: het grootste oppervlak

Enexis Netbeheer beheert het elektriciteits- en gasnet in vijf provincies: Groningen, Drenthe, Overijssel, Noord-Brabant en Limburg. Qua geografische oppervlakte is dit het grootste werkgebied van de drie, ook al wonen er in totaal minder mensen dan in Lianders gebied.

Dat maakt de uitdagingen van Enexis heel anders. In Noord-Brabant groeit de vraag snel door logistieke centra, agrofoodbedrijven en de industrie rond Eindhoven. In Groningen en Drenthe zorgen windparken en zonneparken juist voor overaanbod aan elektriciteit op piekmomenten, waardoor het net terugstroom niet altijd aankan.

In 2025 legde Enexis 1.631 kilometer nieuw laag- en middenspanningskabel aan en bouwde het 670 nieuwe transformatorstations. Dat is een record. Voor 2026 investeert Enexis 7 miljard euro over drie jaar in uitbreiding, versterking en onderhoud van het net. Een expliciete ambitie voor 2026 is bedrijven op de wachtlijst aan te sluiten onder de voorwaarde dat ze hun verbruik of teruglevering op piekmomenten tijdelijk beperken of verschuiven.

Stedin: de Randstad aan de zuidkant

Stedin beheert het net in Zuid-Holland, Utrecht en Zeeland. In Zeeland was tot 2022 Enduris de netbeheerder; Stedin Groep nam Enduris in 2017 over en op 1 januari 2022 ging de naam op in Stedin. De grootste aandeelhouders van Stedin Groep zijn de gemeenten Rotterdam en Den Haag en de Staat; daarnaast zijn tientallen andere gemeenten en de provincies Utrecht en Zeeland aandeelhouder.

Rotterdam en Den Haag zijn dichtstbevolkte gebieden met sterk verouderd net op sommige plekken. Dat maakt renovatie en uitbreiding kostbaar en tijdrovend: graafwerk in stedelijk gebied stuit op andere kabels, riolering en funderingen. Stedin investeert tussen 2026 en 2028 maar liefst 2,37 miljard euro alleen al in Zuid-Holland.

Rondom Utrecht speelt begin 2026 een specifiek congestieprobleem. In het gebied tussen Woerden, De Ronde Venen, Zeist en Houten zijn nieuwe of zwaardere aansluitingen voor bedrijven en huishoudens tijdelijk beperkt mogelijk. Sinds 1 juli 2026 geldt daar een tijdelijke aansluitpauze.

Kerncijfers vergeleken

Om de drie netbeheerders naast elkaar te zetten: ze zijn allemaal groot, maar ze verschillen flink in werkgebied, klantaantal en de aard van de netcongestieproblematiek.

Wat betekent dit voor jouw aansluiting?

Als je zonnepanelen wilt terugleveren, een laadpaal wil plaatsen of een zwaardere aansluiting aanvraagt, meld je je bij jouw netbeheerder. Je hebt geen keuze wie dat is: het is de netbeheerder die actief is op jouw postcode. Je energieleverancier wisselen is eenvoudig, je netbeheerder wisselen is simpelweg onmogelijk.

Of jouw aanvraag snel of traag verloopt, hangt af van de congestiestatus in jouw voedingsgebied. Liander, Enexis en Stedin publiceren elk een kaart met congestiestatus. Op onze netcongestiekaart zie je voor heel Nederland in één oogopslag welke gebieden vol zijn voor teruglevering, afname of beide. Per gemeente kun je de status ook bekijken via de gemeente-overzichtspagina.

Wie controleert de netbeheerders?

De Autoriteit Consument en Markt (ACM) stelt de netwerktarieven vast en houdt toezicht op de kwaliteit van de dienstverlening. Netbeheerders mogen geen winst maken boven de door ACM vastgestelde vergoeding. Ze zijn in handen van overheden (provincies, gemeenten) en mogen wettelijk niet worden geprivatiseerd. Dat borgt dat het net een publiek belang blijft en niet in handen komt van aandeelhouders die winst maximaliseren ten koste van investeringen.

De ACM keurt ook de methodebesluiten goed die bepalen hoeveel een netbeheerder mag investeren en in rekening mag brengen. Voor 2026 stelde de ACM hogere nettarieven vast: een gemiddeld huishouden betaalt ongeveer 25 euro per jaar meer, zo'n 2 euro per maand inclusief btw.

Regionale netbeheerders versus TenneT

Er is nog een vierde naam die je tegenkomt als je je verdiept in het stroomnet: TenneT. Maar TenneT is iets heel anders. TenneT beheert het landelijke hoogspanningsnet (110 kV en hoger), de zogenoemde stroomsnelwegen. Liander, Enexis en Stedin zijn de regionale netbeheerders die het net van TenneT omzetten naar lagere spanningsniveaus en distribueren naar huizen en bedrijven. Een uitgebreide uitleg lees je in ons artikel over TenneT en het hoogspanningsnet.

Hoe wissel je van energieleverancier (en wanneer heeft dat zin)?

Je kunt altijd wisselen van energieleverancier, maar dat heeft geen invloed op wie je netbeheerder is of hoe snel je een aansluiting krijgt. De netwerktarieven zijn voor iedereen gelijk binnen een regio, ongeacht welke leverancier je kiest. Wat wel uitmaakt: je leverancier kan je helpen met het aanmelden van teruglevering, maar de fysieke aansluiting en de congestiestatus lopen altijd via de netbeheerder.

Weet je nu wie jouw netbeheerder is?

Je kunt je netbeheerder opzoeken op mijnaansluiting.nl of eancodeboek.nl. Vul je postcode en huisnummer in en je ziet direct of je bij Liander, Enexis of Stedin zit. Op onze pagina netcongestie op adres controleer je gelijk of jouw postcode te maken heeft met netcongestie, zodat je weet waar je aan toe bent voor teruglevering of een zwaardere aansluiting.

Veelgestelde vragen

Kan ik een andere netbeheerder kiezen?

Nee. Per adres is er wettelijk één netbeheerder aangewezen. Je kunt hier niet van afwijken, ook niet als je ontevreden bent over de wachttijd.

Is mijn netbeheerder ook mijn energieleverancier?

Nee, dat zijn twee aparte bedrijven. Je energieleverancier verkoopt stroom en gas; de netbeheerder zorgt voor het transport via kabels en leidingen. Op je energierekening zie je twee aparte posten.

Wat als ik net op een provinciegrens woon?

Dan bepaalt je exacte adres (postcode plus huisnummer) welke netbeheerder actief is. Buren aan de overkant van de straat kunnen in theorie een andere netbeheerder hebben als de grens er dwars doorheen loopt, maar dit is zeldzaam.

Zijn de netwerktarieven overal hetzelfde?

Nee. De ACM stelt per netbeheerder aparte tarieven vast. Ze liggen dicht bij elkaar, maar zijn niet identiek. Wie in het Stedin-gebied woont betaalt iets andere netwerktarieven dan iemand bij Enexis of Liander.

Hebben netbeheerders ook een rol bij netcongestie?

Ja, de netbeheerder is de enige partij die netcongestie kan oplossen: door te investeren in nieuwe kabels en stations, door congestiemanagement in te zetten of door tijdelijk beperkingen op te leggen. Je kunt de congestiestatus per regio bekijken op de netcongestiekaart.